Celtic Scotland

The imagery, provided by top-flight and award-winning photographers, was chosen for its connection with our homelands and its ability to evoke emotion. The cards carry an intriguing or inspiring story, poetry or prose on the reverse. The Scottish Gaelic language is used for the wording and is accompanied by an English translation. Although there is an educational element, the cards are a celebration of identity and culture more than anything else.

Eco-friendly cards: Card from responsibly managed forests (FSC®), vegetable-based inks, recycled paper envelopes, compostable outer slips.

This gallery requires the Adobe Flash Player, you can download it from Adobe here.
If you have Flash installed, click to view gallery

Card size: 152x152mm. Blank inside.

Photography: Ian Cameron, Ben Hall (CS101, CS107), Heather Leslie Ross (CS106, CS116), Patrick McGuire (CS108), Natasha Bridges (CS109), Frances Taylor (CS114), Peter Cairns (CS117), Tony Smith (CS119), Kenneth Muir (CS120, CS126), Richard Peters (CS121), Adam Burton (122), Mark Hamblin (CS123, CS127, CS137, XCS301), Dimitri Vasiliou (CS124), Pete Bridgwood (CS125), Colin Varndell (CS128), Michael Dudley (CS129), David Barz (CS130), Grant Ritchie (CS131-132, CS134-136), Jason Friend (CS133), Chris Sharratt (XCS302), Kenneth Barker (CS138), Chris Humphreys (CS140)

Text on Reverse of Card

Code: CS101
Na daimh donn / Red Deer Stags

Tha na daimh sin a’ sabaid len crocan san deas-ghnàth briodaidh bliadhnail ris an canar dàmhair nam fiadh. An cois beucadh is geumnaich, bidh iad a’ sparradh gus buaidh fhaighinn air a chèile. Bha na Ceiltich a’ creidsinn gur e beathaichean os-nàdurrach a bha anns na fèidh, gam mìneachadh mar ‘chrodh sìtheanach’. Bha co-cheum aca ri torachas is beothalachd, agus a’ ceangal saoghal bàsmhor ri rìoghachd nan dè is nan spioradan. A-rèir uirsgeul Ceilteach, bhithear a’ cur earb gheal neo damh geal mar theachdaire bho diadhachdan cruinne eile, gu tric mar rabhadh an-aghaidh olc.

These stags are locking horns in the yearly breeding ritual known as the rut. With much bellowing and roaring, they spar to become the dominant male. The Celts believed deer were supernatural animals, describing them as ‘faerie cattle’. They were associated with fertility and vitality, and connected the mortal world with the realm of the gods and spirits. According to Celtic myth, a white hind or stag would be sent as a messenger by otherworld deities, often as a warning against wrongdoing.

 

Code: CS102
Beannachadh an Eilthirich Albannach / Scottish Emigrant’s Farewell

Beannachd leat, beannachd le mo dhachaigh,
Fareweel, fareweel my native hame,
Do ghleanntan aonranach is bheanntan fraoich,
Thy lonely glens an’ heath-clad mountains,
Beannachd le’d raointean cliùiteach, sgeulach,
Fareweel thy fields o’ storied fame,
Do bharran duilleagach is d’ fhuarain deàlrach,
Thy leafy shaws an’ sparkling fountains,
Cha dhìrich mi cas a’ Chairbh nas fhaide,
Nae mair I’ll climb the Pentland’s steep,
Neo air allaban ri taobh soilleireachd an Eisg,
Nor wander by the Esk’s clear river,
An tòir air dachaigh fad às thar chuain,
I seek a hame far o’er the deep,
Mo dhùthaich fhìn, beannachd leat gu bràth.
My native land, fareweel forever.
Ged ‘s fhada bhuat, tràigh mo dhùthchas,
Tho’ far frae thee, my native shore,
Agus luaisgte air cuan stoirmeil na beatha;
An’ toss’d on life’s tempestuous ocean;
Mo chridhe, daonnan Albannach chun smior …
My heart, aye Scottish to the core …

Excerpt from ‘Scottish Emigrant’s Farewell’, Alexander Hume (1811–1859)

 

Code: CS103
Bodach Stòrr / Old Man of Storr

A-rèir uirsgeul, chaidh Bodach Stòrr ainmeachadh mar sin seach gu bheil coltas aig dealbh na creige agus am binnean a tha an sàthadh a-mach, ri iomhaigh aghaidh seann duine. Is ann bho thùs Lochlannach a thàinig am facal ‘stòrr’ agus thathas a’ creidsinn gu bheil sin a’ ciallachadh ‘duine mòr’.

According to legend, the Old Man of Storr is so named because the rock outline and the protruding pinnacle resemble the face of an old man. The word ‘storr’ has Norse origins and is believed to mean ‘great man’.

 

Code: CS104
Thar na mara gu Eilean a’ Cheò / Over the Sea to Skye

Seinneamaid òran mu ghille a dh’fhalbh,
Sing me a song of a lad that is gone,
An dùil an è mi-fhìn am balach?
Say, could that lad be I?
Aighearach na anam, sheòl e aon latha
Merry of soul, he sailed on a day
Thar na mara gu Eilean a’ Cheò
Over the sea to Skye.

Stuadh is oiteag, eileanan is muir,
Billow and breeze, islands and seas,
Beanntan uisge is grèine;
Mountains of rain and sun;
Gach nì a bha math, gach nì a bha cothromach,
All that was good, all that was fair,
Gach nì a bha mise, a-nis air falbh.
All that was me is gone.

Excerpt from ‘Over the Sea to Skye’, Robert Louis Stevenson (1850–1894)

 

Code: CS105
Mòinteach Raineach / Rannoch Moor

Le cruth biorramaideach dealbhach Buachaille Èite Mòr, neo ‘cìobair mòr Èite’, ag èirigh suas air a cùl, chan eil mòinteach Raineach uair sam bith gann de dh’fhaireachdainn. Tha e soilleir gun d’fhuair Raibeart Louis Stevenson i fòirneartach, ga mìneachadh anns an nobhail Kidnapped mar ‘cho millteach ris a’ mhuir … chan aca duine a-riamh fàsach a tha a’ coimhead nas claoidhte’. Anns a’ gheamhradh nuair a tha i còmhdaichte le ceò neo air a sgiùrsadh le uisge, gu cinnteach tha i na h-àite iomallach, mosach airson a bhith ann, ach tha a’ mhòinteach tarraingeach seach gur i aon e de na fìor fhàsaichean mu dheireadh a th’ann an Alba.

With the iconic pyramidal form of Buachaille Etive Mòr, or ‘the great herdsman of Etive’, looming in the background, Rannoch moor is never short of atmosphere. Robert Louis Stevenson clearly found it oppressive, describing it in the novel Kidnapped as being ‘as waste as the sea … a wearier looking desert a man never saw’. In winter when shrouded in mist or lashed by rain, it is undoubtedly a desolate, inhospitable place to be, but the moor also takes its appeal from the feeling that it is one of the last true wildernesses in Scotland.

 

Code: CS106
Òran Bàta Chanèideanach / Canadian Boat Song

 A’ seinn òran nan tràighean eile -
Sing long ago the song of other shores –
Èisd rium, agus cruinnichibh còmhla
Listen to me, and then in chorus gather
Le doimhneachd ur guthan, a’ tarraing nan ràmh.
All your deep voices, as ye pull your oars.
Bho àirigh aonranach eilean a’ cheò
From the lone shieling of the misty island
Beanntan gar sgaradh, agus fàsach na mara -
Mountains divide us, and waste of seas –
Ach fhathast tha an fhuil làidir, tha a’ chridhe Gàidhealach,
Yet still the blood is strong, the heart is Highland,
Agus nar n-aislingean chi sinn Innse Gall.
And we in dreams behold the Hebrides.
Cridhean a bheireadh an cuid fuil seachad mar uisge,
The hearts that would have given their blood like water,
A’ bualadh gu trom thar gàireadh a’ Chuan Siar.
Beat heavily beyond the Atlantic roar.

Excerpt from ‘Canadian Boat Song’, Anon.

 

Code: CS107
Cailleachag chìreach anns an t-sneachda / Crested Tit in Snowfall

Anns an RA chan fhaicear sa chumantas a’ Chailleachag Chìreach ach ann am plantachadh an t-seann Choille Albannach agus Giuthais na h-Alba.

In the UK the Crested Tit is largely confined to the ancient Caledonian Forest and Scot’s Pine plantations of Scotland.

Bristidh tu mo chridhe, isean bhòidhich, You’ll break my heart, thou bonny bird,
A sheinneas an cois do chèile,
That sings beside thy mate,
Oir an sin shuidh mi, agus sheinn mi,
For so I sat, and so I sang,
Gun fhios agam mu’n bha ‘n dàn dhomh.
But knew not of my fate.
‘S tric a shiubhail sinn air bruachan Deathan,
Oft did we roam by bonny Doon,
A’ faicinn ròs is snìomh an iadhshlat,
To see the rose and woodbine twine,
Far na sheinn na h-eòin a gaol,
Where every bird sang of its love,
Agus sin a rinn mi dom rùn fhìn.
And fondly so did I for mine.

Excerpt from ‘The Banks of Doon’, Robert Burns (1759–96)

 

Code: CS108
Loch Laomainn / Loch Lomond

Far bheil deàrrsadh na grèin’ air Loch Laomainn
Where the sun shines bright on Loch Lomon’
Far am bu chleachd leam tadhal gu tric le mo ghaol
Where me and my true love were ever wont tae gae
Air bruachan bòidheach, bòidheach Loch Laomainn.
On the bonnie, bonnie banks o’ Loch Lomon’.

Gabh thusa an rathad àrd ‘s gabhaidh mise an rathad ìseal
Oh you tak’ the high road and I’ll tak the low road
Agus bidh mise an Alba mus ruig thu,
An’ I’ll be in Scotland afore ye,
Ach cha choinnich mis’ ‘s mo leannan cho fad ‘sa bhios sinn beò
But me and my true love will never meet again
Air bruachan bòidheach, bòidheach Loch Laomainn …
On the bonnie, bonnie banks o’ Loch Lomon’…

Excerpt of ‘Loch Lomond’, Anon.

 

Code: CS109
Crodh Gàidhealach / Highland Cattle

Tha an crodh Gàidhealach sin a’ coimhead mar gu bheil iad gu mòr aig an taigh air bruachan Loch Buidhe. Is dòcha gur e crodh mara a tha annta, an crodh mara draoidheil a tha gam mìneachadh ann an uirsgeul Albannach. Thathas ag aithris gum bi iad a’ tabhann taic do dhaoine air a bheil an t-each uisge cunnartach a’ bagairt. Mura cumar sùil gheurr orra, ge-ta, dh’fhaodadh iad do threud chrodh bàsmhor air fad a stiùireadh a-steach do chnoc sìthe, far nach fhaicear iad gu bràth tuilleadh.

These Highland cattle look very much at home on the banks of Loch Buie. Perhaps they are crodh mara, the magical water cattle described in Scottish mythology. They are said to offer assistance to people threatened by the much more perilous water horse, the each uisge. If not kept a close eye on, however, they may well lead your entire heard of mortal cattle into a fairy hill, never to be seen again.

 

Code: CS110
Triùir pheathraichean, Gleanna Comhann / Three Sisters, Glencoe

Is e Bidean nam Bian prìomh mhullach Ghleanna Comhann, beinn iomadh-fhillte, ainmeil airson na birean sònraichte, cas a tha a’ smachdachadh an dealbh-tìre agus ris an canar ‘Triùir pheathraichean Ghleanna Comhann’. Tha an làthaireachd uile-chumhachdach gu cinnteach brosnachail, ach cuideachd iargalta, leis na tha air tachart mun cuairt orra. Is ann an seo a thachair Lèir-sgrios Ghleanna Comhann air madainn 13 Gearran 1692.

The reigning peak of Glencoe is Bidean nam Bian, a complex mountain, famed for its distinctive, steep-sided spurs that dominate the landscape and are known as ‘Three Sisters of Glencoe’. Their omnipotent presence is undeniably awe-inspiring, but also rather forbidding, so much has happened on their watch. The notorious Massacre of Glencoe took place here on the morning of 13 February 1692.

 

Code: CS111
Tom Na Gruagach / Tom Na Gruagach

Chithear an sealladh seo aig treas ìre na slighe suas Tom Na Gruagach, Rothach a tha a-measg Bheanntan Thoirbheartan. Is e Rothaich a chanar ris na beanntan as àirde ann an Alba, air an ainmeachadh an dèidh Sir Ùisdean T. Rothach, a dh’fhoillsich a’ chiad chatalog de stùcan a tha nas àirde na 3000 troigh (914.4 meatair) ann an 1891. Bidh cuid de luchd-coiseachd dealasach nam beanntan a’ feuchainn ris a h-uile Rothach a shreap, cleachdadh ris an canar ‘A’ cur Rothach sa phoc’. Tha eadhon cluba ann airson daoine rùisgte a bhith cur Rothaich sa phoc, a bheir tuigse eile don abairt ainmeil ‘chan eil an leithid ann ri droch thìde, dìreach aodach neo-iomchaidh.’

This scene is a third of the way up Tom Na Gruagach, a Munro in the Torridon Mountains.The highest mountains in Scotland are known as Munros, named after Sir Hugh T. Munro, who produced the first catalogue of peaks over 3000 feet (914.4 metres) in 1891. Some particularly enthusiastic hill walkers attempt to climb every single Munro, a practice known as ‘Munro bagging’. There is even a club for naked Munro bagging, which brings a different interpretation to the well-worn phrase ‘there’s no such thing as bad weather, only inappropriate clothing.’

 

Code: CS112
Bàgh Inbhir Eireann / Findhorn Bay

Dha mòran, tha barrachd air bòidhchead ann am Bàgh Inbhir Eireann, tha doimhneachd spioraid ann. Faisg air làimh tha an baile-eco ainmeil agus ionad foghlaim cruinne, Bunait Inbhir Eireann. Air ainmeachadh mar Làrach Annasach a-thaobh Eòlaidheachd (SSSI), is e àite iongantach do fiadh-bheathaichean a th’anns a’ bhàgh. Na dhachaigh do cho-àiteachas ròin glas, is e àite math a th’ann cuideachd gus eòin fhaicinn leithid brìdean, lacha mhòr agus eadhon an iolair-uisge, a bhios ag iasgach an seo as t-sàmhradh.

For many, Findhorn Bay is more than just idyllic, it is also deeply spiritual. Nearby is the world famous eco-village and holistic education centre, the Findhorn Foundation. Designated a Site of Special Scientific Interest (SSSI), the bay is fantastic for wildlife. Home to a colony of grey seals, it is also a great place to see birds such as oystercatchers, eider and even osprey, who often fish here in the summer.

 

Code: CS113
An Teallach, Achadh Dà Dhòmhnaill / An Teallach, Dundonnell

Ann an uirsgeul na h-Alba, canar gur e Cailleach Bheur màthair nan dè agus nam ban-dè air fad agus aig amannan a’ cur coire oirre airson sealladh-tìre na h-Alba a chruthachadh! Ged a thathas gu tric ga comharrachadh mar bhan-fhuamhaire grànnda fiadhaich, le dìreach aon shùil ann an meadhan a maoil, bheir i sìnteag bho àite gu àite a’ leigeil às creagan bhon aparan aice agus às an seo cruithichear beanntan is cnuic coltach rithe fhèin.

In Scottish folklore, Cailleach Bheur is said to be the mother of all the gods and goddesses and sometimes even held responsible for the very creation of Scotland’s landscape! Often depicted as a wild-haired ugly giantess, with just one eye in the centre of her forehead, she strides from place to place dropping rocks from her apron from which mountains and hills like these are formed.

 

Code: CS114
Pònaidh Sealtainneach / Shetland Pony

A dh’aindeoin cho beag sa tha iad, cha mhòr gu faigheadh tu pònaidh a tha nas làidire agus nas tapaidh na an Sealtainneach. Tha iad ainmeil airson neo-eisimeileachd is tùr, agus tha iad gu cunbhalach glè chòir-ghnàthsach. Ach chan eil an njuggle, an atharrachadh-cumaidh toisgealta ann an uirsgeul Shealtainn. A’ gabhail cruth pònaidh Shealtainn bidh an uile-bhèist seo a’ tàladh luchd-siubhail sàraichte gu dhol air a dhruim, agus dèanaidh e às an uairsin chun loch as fhaisge gus am bàthadh. Gu cronail, is toigh leis an njuggle a bhith a’ falach fo mhuilnean agus a’ cur stad air a’ chuibhle le bhith a’ suathadh a dhruim oirre.

Despite their diminutive size, you could hardly get a tougher, more resilient pony than the Shetland. Renowned for their independence and intelligence, they are generally very kind natured. Not so the njuggle, the sinister shapeshifter of Shetland folklore. Taking the form of a Shetland pony this monster entices weary travellers onto its back, and then charges off to the nearest loch to drown them. Mischievously, the njuggle also likes to hide under mills and stop the wheel from turning by rubbing its back against it.

 

Code: CS115
Caisteal Dhùn Fhothair / Dunnottar Castle

Tha eachdraidh aig a’ chaisteal meadhan-aoiseach, tobhtach seo cho dràmadach ris a’ bhearradh air a bheil e stèidhichte. Bhathas ga aithneachadh bho thùs mar dhùn Cruithnis agus is an ann an seo a chumar a’ chiad bhlàr mòr eadar na h-Albannaich is na Sasannaich nuair a dh’fheuch, agus a dh’fhàilich air, Æthelstan, Rìgh Wessex, Alba a cheannsachadh ann an AD 934. Nas fhaide air adhart, a-measg luchd-tadhail ainmeil aig a’ chaisteal bha Uilleam Uallas, Màiri Ban-rìgh na h-Alba, MacMharcais Mhonadh Rois agus an Rìgh Teàrlach II ri thighinn. Is dòcha gu bheil Dùn Fhothair nas ainmeile airson tachartas far na shàbhail freiceadan beag seudan crùn na h-Alba – ‘Urram na h-Alba’ – bho bhith air an sgrios leis mar a chum iad armachd mòr Chrombail a-mach fad ochd mìosan.

This ruined medieval castle has a history as dramatic as its precipitous setting. It was originally known as a Pictish fortress and was the location for what can be considered the first big battle between the Scots and the English when Æthelstan, King of Wessex attempted, and failed, to conquer Alba in AD 934. Later, notable visitors to the castle included William Wallace, Mary Queen of Scots, the Marquis of Montrose and the future King Charles II. Dunnottar is perhaps most famous for an incident in which a small garrison saved the Scottish crown jewels – the ‘Honours of Scotland’ – from destruction and held out against the might of Cromwell’s army for eight months.

 

Code: CS116
Cailleach Bheur – Ban-rìgh a’ Gheamhraidh / Cailleach Bheur – Queen of Winter

Ann an uirsgeul Ceilteach, b’e baobh ghorm a bh’anns a’ Chailleach Bheur a bhiodh a’ tadhal air cuid de sgìrean Gàidhealach na h-Alba. A-reir an t-seann dhualchas, nochdaidh i a-rithist gach Oidhche Shamhna le bata draoidheil a reodhas an talamh le gach buille. Air feadh a’ gheamhraidh bidh i a’ dìon nam beathaichean fiadhaich, gu sònraichte fèidh, a’ coimhead às an dèidh gus am bi iad uile fallain. Bidh i a’ riaghladh gu Latha Buidhe Bealltainn (1 Cèitean) nuair a chuireas i am bata aice sios fo phreas cuileann neo conasg agus an uairsin tionndaidhidh i gu clach. Na h-àite thig Brìghde, am ban-dè a leigeas a-steach an Earrach.

In Celtic mythology, the Cailleach Bheur was a blue hag said to frequent parts of the Scottish Highlands. According to ancient tradition, she reappears each year at Hallowe’en carrying a magical staff that freezes the ground with each tap. Throughout the winter she is the guardian of wild animals, especially deer, looking after their welfare and ensuring a healthy population. Her reign ends at Beltane (1 May) when she is said to lay down her staff under a holly or gorse bush and then she turns to stone. She is replaced by Brigit, the goddess who ushers in the spring.

 

Code: CS117
An Iolaire Bhuidhe / Golden Eagle

Ann an uirsgeul Ceilteach is e an iolaire rìgh nan eòin, a’ riochdachadh mòrachd is oirdhearcas. A’ faighinn urram airson luaithead, neart is fradharc geurr, bidhear a’ mìneachadh an iolaire gu dualchasach ann an uirsgeul mar am beathach as sine a tha againn, a thaobh gliocas is aois, ach a-mhàin am bradan.

In Celtic mythology the eagle is the king of birds, representing majesty and splendour. Revered for its swiftness, strength and keen sight, the eagle is traditionally described in folklore as one of the oldest of all our animals, surpassed only by the salmon in wisdom and age.

 

Code: CS118
Tha mo chridhe air Ghàidhealtachd / My Heart’s in the Highlands

Beannachd leis a’ Ghàidhealtachd, beannachd leis an Taobh Tuath,
Farewell to the Highlands, farewell to the North,
Far na rugar Gaisge, dùthaich an Luach;
The birth-place of Valour, the country of Worth;
Ge bith far an siubhail mi, ge bith far an rach mi,
Wherever I wander, wherever I rove,
Gu bràth bi mi moladh beanntan na Gàidhealtachd.
The hills of the Highlands for ever I love.

Tha mo chridhe air Ghàidhealtachd, an àite a bhith seo,
My heart’s in the Highlands, my heart is not here,
Tha mo chridhe air Ghàidhealtachd, a’ sìor ruith nam fiadh;
My heart’s in the Highlands, a-chasing the deer;
A’ ruith nam fiadh fiadhaich, agus a’ leantainn nan earb,
Chasing the wild-deer, and following the roe,
Tha mo chridhe air Ghàidhealtachd, ge bith mo cheann-uidhe.
My heart’s in the Highlands, wherever I go.

Excerpt from ‘My Heart’s in the Highlands’, Robert Burns (1759–1796)

 

Code: CS119
Dùn Èideann aig Ciaradh an Fheasgair / Edinburgh at Dusk

Is e Dùn Èideann, bogte ann an eachdraidh, prìomh-bhaile na h-Alba, agus cathair Pàrlamaid na h-Alba. Thòisich eachdraidh a’ bhaile le Caisteal Dhùn Èideann, a tha gu dràmadach suidhichte air mullach Creag bholcànach a’ Chaisteil, le làmh an uachdair air bun-sgòth a’ bhaile. Tha cumadh na creige a’ dol air ais fad 70 millean bliadhna agus nochdaidh fianais àrsaidheachd gun robh daoine nan còmhnaidh air cho tràth ri 850RC. Air aithneachadh aig amannan mar ‘Àithne an Taobh Tuath’, is e Dùn Èideann a stiùir Soillseachadh na h-Alba. An-diugh, tha àrainneachd chultarail a’ bhaile a’ soirbheachadh gu mòr, leis an fhèis bhliadhnail a’ tarraing luchd-turais bho air feadh an t-saoghail.

Steeped in history, Edinburgh is the capital city of Scotland, and the seat of the Scottish Parliament. The city’s history begins with Edinburgh Castle, which, perched dramatically on the volcanic Castle Rock, dominates the city’s skyline. The rock was formed 70 million years ago and archaeological evidence shows that people lived on it as early as 850BC. Sometimes known as the ‘Athens of the North’, Edinburgh led the way in the Scottish Enlightenment. Today, the city’s cultural scene continues to flourish, its annual festival attracting visitors from across the world.

 

Code: CS120
Glaschu air an Oidhche / Glasgow at Night

Tha e coltach gu bheil daoine air a bhith a’ còmhnaidh anns an sgìre ris an can sinn Glaschu an-diugh, suidhichte gu fàbharach air Abhainn Chluaidh, o chionn mìlleanan bliadhna. Chaidh curachan bho Àm na Cloiche an cladhach bho bhruaichean na h-aibhne, a’ toirt gu aire gun robh coimhearsnachdan iasgaich beaga ann an seo. Is e teachdaire Crìosdal, an Naomh Mungo, a stèidhich am baile-mòr anns an 12mh linn. Thug an Tionndadh-gnìomhachais cumadh sònraichte do Ghlaschu, agus is e a-nis am baile-mòr as motha a th’ann an Alba agus is ann an seo a tha an àrainneachd ealain co-aimsireil as motha a th’anns an RA taobh a-muigh Lunnainn.

It is likely that the area we now know as Glasgow, with its advantageous position on the River Clyde, has been inhabited for millennia. Stone Age canoes have been unearthed from the riverbanks, suggesting the presence of small fishing communities. The city itself was established by a Christian missionary, St Mungo, in the 12th century. Shaped by the Industrial Revolution, Glasgow is now Scotland’s biggest city and boasts the largest contemporary arts scene in the UK outside of London.

 

Code: CS121
Uan Sùnndach an Earraich / Spring Lamb

Nuair a chaidh daoine fhuadach bhon cuid fearann anns na 18mh agus 19mh linntinn, chur uachdarain le sùil air prothaid a dhèanamh, na mìltean a-mach às na dachaighean agus na tuathan aca gus am fearann ionaltraidh as fheàrr fhaighinn airson caoraich. Cha robh roghainn aig mòran ach an dùthaich fhàgail no feuchainn ri beò-shlaint a dhèanamh ann an sgìrean cladaich no sgìrean nach robh cho torach. An-diugh, tha caoraich nam pàirt neo-sheachanta de bheatha na h-Alba: tha gnìomhachas a’ chlò na phrìomh fhasdaiche agus tha obair-fhighe agus aodach na h-Alba cliùiteach air feadh an t-saoghail airson an àrd-inbhe a tha aca.

In the land clearances of the 18th and 19th centuries, landlords motivated by profits forced thousands of Scots from their homes and farms to secure the best grazing for sheep. Many were faced with the option to emigrate or try to eke out an existence in coastal or less fertile areas. Today sheep are an indispensable part of life in Scotland: the textiles industry is a major employer and Scottish knitwear and apparel is renowned worldwide for its superior quality.

 

Code: CS122
Caisteal an Stalcaire / Castle Stalker

Tha Caisteal an Stalcaire cha mhòr neo-dhreachmhor seunta, mar gum biodh e do-chreidsinneach math – ann an suidheachadh sgeul sìthe. Tha an caisteal na shuidhe air eilean beag tràghaidh, ris an canar ‘Creag nan Sgarbh’, air a chuairteachadh le uisgeachan Loch na Machair fo sgàile dealbh-chùil nam beanntan. Chaidh a thogail anns a’ chumadh gnàthaichte san 15mh linn, agus tha Caisteal an Stalcaire fhathast na thaigh tùr meadhan aoiseil cho math ‘s a tha ann an Alba. Tha e air-leth àillidh, glè iomchaidh airson luchd-fiolmaidh, agus nochd e anns na seallaidhean deireannach mar Chaisteal Arghhhhhh de Monty Python and the Holy Grail!

Castle Stalker is almost implausibly bewitching, seemingly too perfect to be true – its setting is straight out of a fairy tale. Sitting on a tidal islet, known as ‘the Rock of the Cormorants’, the castle is surrounded by the water of Loch Laich and has a dramatic backdrop of mountains. Built in its present form in the 15th century, Castle Stalker remains one of the best preserved medieval tower houses in Scotland. Highly picturesque, it lends itself perfectly to the medium of film and was featured in the final scenes of Monty Python and the Holy Grail as Castle Arghhhhhhh!

 

Code: CS123
Caisteal Eilean Donan / Eilean Donan Castle

Suidhichte air eilean far a bheil trì lochan mara a’ tighinn còmhla, tha an caisteal draoidheil seo na shuaicheantas Albannach, àite tlachdmhor airson obair fiolm is telebhisean. Tha e coltach gur ann às dèidh naomh Èireannach, an t-Easbaig Donan bhon 6mh linn, a chaidh Eilean Donan ainmeachadh. Tha suidheachadh an t-eilein na àite dìon air leth math agus chaidh a’ chiad structar daingnichte a thogail san 13mh linn gus a bhith a’ dìon an fhearainn mun cuairt bho ruagairean Lochlannach. Bhon uairsin, mar a dh’fhosgail eachdraidh fiùdalach na h-Alba a-mach, thathas air a’ chaisteal ion-cholainneadh co-dhiù ceithir uairean. Anns an 17mh agus an 18mh linn bha ceangal aige ri dùsgadh nan Seumasaich, agus chaidh a sgrios sa phròiseas. Timcheall air 200 bliadhna às dèidh sin, chaidh ath-aisig, a’ cleachdadh plana làir a chaidh a ghlèidheadh, gu bhith na chaisteal maiseach mar a bha e.

Perched on an island at the point where three sea lochs meet, this magical castle is a Scottish icon, a popular venue for film and television locations. It is likely that Eilean Donan, or the island of Donan, is named after the 6th-century Irish saint, Bishop Donan. The island offers an ideal defensive position and the first fortified structure was built in the 13th century to protect the surrounding lands from Viking raiders. Since then, as Scotland’s feudal history unfolded, the castle has seen at least four different incarnations. In the 17th and 18th centuries it played a part in the Jacobite risings, and was destroyed in the process. Around 200 years later, it was restored, using a surviving ground plan, to its former glory.

 
 

Code: CS124
Carraighean Cloiche, Eilean Arainn / Standing Stones, Isle of Arran

Air Monadh a’ Mhachaire, air Eilean Arainn, tha cearcaill cloiche, caraighean cloiche agus càirn le seòmraichean a’ dol air ais gu àm Neolithic agus tràth sam Àm Umha – is e seo aon de na làraichean as cudromaiche de leithid ann am Breatainn. Anns na cearcaill as follaisiche tha trì colbhan clach-ghainmhich dearga dìreach, agus tha dìreach còrr is 5.5 meatair anns an fhear as àirde dhiubh.

Tha Arainn fhèin na àite gu math sònraichte. Aig amannan canar gur e ‘Mion-dhealbh de dh’Alba’ a th’ann, leis gu bheil seallaidhean na h-Alba air fad ann, le beanntan is machairean, gleanntan, lochan, caistealan rìoghail agus fiath-bheathaichean sònraichte. Tha e na dhachaigh do dh’aon de na taighean-staile uisge-beatha traidiseanta neo-eisimeileach a tha air fhàgail ann an Alba. Tha am facal uisge-beatha a’ tighinn bho dà fhacal Gàidhlig a tha gu litearail a’ ciallachadh ‘uisge na beatha (the water of life)’.

Machrie Moor, on the Isle of Arran, has stone circles, standing stones and chambered cairns dating from the Neolithic period and the early Bronze Age – it is one of the most important sites of its kind in Britain. The most obvious of the circles consists of three upright red sandstone pillars, the tallest of which is just over 5.5 metres high.

Arran itself is also very special. Sometimes described as ‘Scotland in miniature’, the island has all the scenery of Scotland, with mountains and lowlands, glens, lochs, royal castles and fabulous wildlife. It is also home to one of the few remaining traditional independent whisky distilleries in Scotland. Whisky derives its name from a compound of two Gaelic words and literally means ‘the water of life’.

 
 

Code: CS125
Lochan na h’Achlaise

Alba! Tìr nam beann is nan creag,
Caledonia! thou land of the mountain and rock,
nan cuan, a’ cheò, agus na h-uisge …
Of the ocean, the mist, and the wind …
tìr milis a’ bhàigh agus an doimhneachd fiadhaich gaothach
Sweet land of the bay and wild-winding deeps
Far a bheil bòidhchead aig fois eadhon aig beul na h-oidhche,
Where loveliness slumbers at even,
Fhad’s a tha na cadal ann an doimhneachd na guirm-uisge
While far in the depth of the blue water sleeps
nèimh beag gun ghluasad!
A calm little motionless heaven!
Thusa a’ thìr nam bealach, na monaidh, nan cnuic,
Thou land of the valley, the moor, and the hill,
na stoirm agus an tuinn luasganach moiteil –
Of the storm and the proud rolling wave –
Seadh, is tusa tìr saorsa cothromach fhathast,
Yes, thou art the land of fair liberty still,
Agus tìr uaidh mo shinnsirean!
And the land of my forefathers’ grave!

Excerpt from ‘Caledonia’, James Hogg (1770–1835)

 
 

Code: CS126
Creag Bogha na Fìdhle, Port Chnocaidh / Bow Fiddle Rock, Portknockie

Tha Creag àlainn Bogha na Fìdhle mar phàirt de chrios crò mòr na h-Alba, a tha a’ sìneadh gu h-iomlan thairis air Alba bho Chonnemara air taobh an iar na h-Èireann gu Sealtainn, Nirbhidh agus Spitsbergen. Tha an cumadh no-àbhaisteach aig mar thoradh air gluasad nan tonn a’ briseadh a-steach aig amannan eadar-dhealaichte air diofar ìrean den chreig a tha san oirthir seo. Is e deagh àite a th’ann airson eòin fhaicinn – agus àite fuaimneach! Tha co-àiteachas mòr de fhaoileagan-sgadain, fharspagan agus sgaireagan a’ neadadh an seo agus chì thu cuideachd fulmairean ag itealaich faisg air aghaidh na creige, sùlairean a’ daibheadh airson iasg, agus sgairbh nan suidhe air na creigean a’ tiormachadh nan itean aca.

The spectacular Bow Fiddle Rock is part of the huge Caledonian fold belt, which stretches right across Scotland from Connemara in west Ireland through to Shetland, Norway and Spitsbergen. Its unusual shape has resulted from wave action wearing away at different rates on the various layers of rock that form this coastline. It’s a fantastic spot for bird watching – and a noisy one! A large colony of herring gulls, great black-backed and lesser black-backed gulls nest here and you can also see fulmars flying along the cliff face, gannets diving for fish, and cormorants and shags sitting on the rocks drying their wings.

 
 

Code: CS127
Am Fòghnan – Sìthean Nàiseanta na h-Alba / The Thistle – National Flower of Scotland

A-rèir beul-aithris, chleachd Lochlannaich a bha a’ rùnachadh buaidh a thoirt air Alba an dorchadas airson ionnsaigh a thoirt air buidheann cinnidheach na h-Alba a bha a’ gabhail fois aon oidhche air raon. Gus nach cluinnear duine iad a’ tighinn, thug na reubalaich am brògan dhiubh. Nuair a sheas na Lochlannaich air fòghnanan a bha a’ fàs fon casan, dhùisg fuaim an èigheachd iad, agus bho’n uairsin tha am fòghnan air a bhith na shuaicheantas nàiseanta dha Alba. Tha am fòghnan cuideachd na sheann iomhaigh Ceilteach a’ comharrachadh uaisleachd caractar.

According to legend, Vikings intent on conquering Scotland used the cover of darkness to attack a group of Scottish clansmen who were resting overnight in a field. In order to move more stealthily the raiders removed their footwear. The Scots were awakened by the shrieking that ensued as the Vikings stepped onto the thistles growing underfoot, and the thistle has been Scotland’s national emblem ever since. The thistle is also an ancient Celtic symbol denoting nobility of character.

 
 

Code: CS128
Fraoch an Dearrsain / Bell Heather

Tha fraoch am measg grunn chomharraidhean de dh’Alba, mar bhrat dreachmhor air na cnuic. Chan eil fraoch an dearrsain cho cumanta ri fraoch àbhaisteach, agus chìthear e air na monaidhean as tiorrama, le sìthean eadar an t-Òg-mhìos agus an t-Sultain. Mar a tha fraochan eile na h-Alba tha e beartach le neachtar is poilean, agus tha na biastagan uamhasach dèidheil air, gu sònraichte na seilleanan-mil agus na seilleanan mòra. Tha mil an fhraoich gu math dorch, agus tha blas sònraichte làidir air.

Heather has become one of the many symbols of Scotland, carpeting the hills with colour. Less common that ling heather, bell heather is found on the drier heaths, blooming from June through to September. Like all Scottish heathers it is rich in nectar and pollen, and is very attractive to insects, particularly honey bees and bumble bees. Heather honey is distinctively dark, and has a characteristic strong delicious taste.

 
 

Code: CS129
Pìobaire a’ Bhreacain / Tartan Piper

Och haidh! airson maiseachd a’ bhreacain!
Och hey! for the splendour of tartans!
Agus haidh airson a’ bhideag agus an sgiath!
And hey for the dirk and the targe!
Bidh an stoc a bha cho cruaidh ris na Spartanaich
The race that was hard as the Spartans
A’ tilleadh a-rithist chun ionnsaigh:
Shall return again to the charge:

A’ tilleadh a-rithist chun fhraoch,
Shall come back again to the heather,
Mar iolairean le bìog agus dubhain
Like eagles, with beak and with claws
Gus na meàrrlaich Shasunnaich agus na lagha aca
To take and to scatter for ever
A ghlacadh agus an ruagadh gu bràth.
The Sasennach thieves and their laws.

Mar sin, airson a’ bhonnaid agus an it!
Och, then, for the bonnet and feather!
A’ phìob agus an fhuaim shoilleir aice:
The pipe and its vaunting clear:
Mar sin, airson na gleannan agus an fhraoch!
Och, then, for the glens and the heather!
Agus gach nì as fheàrr leis a’ Ghàidheal!
And all that the Gael holds dear.

Excerpt of ‘The Return (A Piper’s Vaunting)’, Pittendrigh MacGillivray (1856–1938)

 
 

Code: CS130
Cathair-eaglais Ghlaschu ‘s an t-sneachda / Glasgow Cathedral in the Snow

Tha Cathair-eaglais Ghlaschu mar aon de na h-eaglaisean meadhan-aoiseach an Alba a tha maireannach gun mhilleadh às dèidh an Ath-leasachaidh, agus tha eachdraidh aice a tha do-spìonte ceangailte ri eachdraidh a’ bhaile-mhòr. Thathas ag ràdh gu bheil i stèidhichte air an làrach far na thog tèarmannair naomha Ghlaschu, An Naomh Mungo, a’ chiad eaglais aige (dèanta bho fhiodh) timcheall air 550 AD. Nas fhaide air adhart, ann an 1136, chaidh a’ chiad eaglais cloiche air an làrach a choisirigeadh ann an làthair Rìgh Dàibhidh 1. Thar nan linntinn, tha an cathair-eaglais air atharrachadh agus tha i a-nis na togalach a tha air leth maiseach. Tha an tiotal ‘cathair-eaglais’, ge-tà, urramach agus eachdraidheil: tha an co-thional làithreach na pàirt de Chlèir Ghlaschu ann an Eaglais na h-Alba.

One of the few Scottish medieval churches to have survived the Reformation intact, Glasgow Cathedral has a history that is inextricably linked with that of the city. It is said to be located on the spot where Glasgow’s patron saint, St Mungo, first built his church (made of wood) circa AD 550. Later, in 1136, the first stone church on the site was consecrated in the presence of King David I. Over the centuries the cathedral has continued to change and adapt and is now a truly magnificent building. The title ‘cathedral’, however, is honorific and historic: the current congregation is part of the Church of Scotland’s Presbytery of Glasgow.

 
 

Code: CS131
Baile Dean, Dùn Èideann / Dean Village, Edinburgh

Tha caractar sònraichte aig an sgìre seo, a b’àbhaist a bhith na baile, agus a tha dìreach cuairt ghoirid bho Sràid a’ Phrionnsa. Airson còrr is 800 bliadhna bha i na coimhearsnachd muillearachd soirbheachail; aig a’ char as àirde dhith bha aon deug muilleann ag obair innte, a h-uile tè dhiubh air an stiùireadh le sruth làidir Uisge Lìte. Tha e a-nis na sgìre dhachaigheil, le raon de dh’ailteireachd bho mhuillean tionndaichte, togalaichean tionnsgalach, sreathan de thaighean stàblach agus flataichean ùra. Tha an t-ainm Dean a’ ciallachadh ‘bealach domhainn’, a’ toirt iomradh air suidheachadh a’ bhaile a tha 30 meatair nas ìsle nan còrr de Dhùn Èideann – innis-fàsaich sàmhach a tha an teis mheadhan cathair-bhaile na h-Alba.

Just a short walk from Princes Street, this former village has a unique character. For over 800 years it was a successful milling community; at its high point there were eleven working mills here, all driven by the strong currents of the Water of Leith. It is now a residential area, displaying a range of architecture from converted mills, industrial buildings, rows of mews houses and modern apartments. The name Dean means ‘deep valley’, referring to the village’s position lying 30 metres below the rest of Edinburgh – a serene oasis virtually smack bang in the middle of Scotland’s capital city.

 
 

Code: CS132
Cleasan-teine Fèis Dhùn Èideann / Edinburgh Festival Fireworks

Gach bliadhna chithear tachartas deiridh sònraichte do Fhèis Eadar-nàiseanta Dhùn Èideann air beulaibh Caisteal Dhùn Èideann. An cois ceòl beò bho Orcastra ainmeil Seòmair na h-Alba chithear taisbeanadh eagraichte de chleasan-teine a bhios a’ peantadh na neòil le dathan spreadhaidh. Gu làithreach is e seo an tachartas bliadhnail as motha de sheòrsa, a’ dèanamh cinnteach gun tig an fhèis gu crìch chan ann le cnead ach le brag – gu dearbh, mòran bhragan!

Each year Edinburgh Castle provides the backdrop for the awe-inspiring finale to the Edinburgh International Festival. Live music from the world-renowned Scottish Chamber Orchestra is accompanied by a choreographed firework display which paints the sky in explosive colour. Currently it is the biggest annual event of its kind, ensuring that the festival ends not with a whimper but a bang – in fact many bangs!

 
 

Code: CS133
Caisteal Dhùn Èideann ann an solas na gealaich / Edinburgh Castle by Moonlight

Tha làthaireachd iargalta aig a’ chaisteal ann an solas na gealaich, agus tha an caisteal dùnach seo ag èirigh os cionn baile Dhùn Èideann bhon t-suidheachadh aice air Creag bholcàno a’ Chaisteal. Tha caisteal rìoghail air a bhith an seo bho co-dhiù nuair a bha an Rìgh Dàibhidh 1 a’ riaghladh san 12mh linn, agus mar sin is dòcha nach eil e na iongnadh cluinntinn gu bheil cliù aig Caisteal Dhùn Èideann mar aon de na h-àiteachan as tathaichte a th’ann an Alba. Tha sgeulachdan cunbhalach ann mu phìobaire tathaichte, drumair gun cheann, spioradan phrìosanaich Frangach bho Chogadh nan Seachd Bliadhna agus eadhon taibhse coin a’ gluasad timcheall cladh nan con taobh a-staigh a’ chaisteal.

An eerie presence in the moonlight, this castle fortress towers above the city of Edinburgh from its position on the volcanic Castle Rock. There has been a royal castle here since at least the reign of David I in the 12th century, so it is perhaps unsurprising to learn that Edinburgh Castle is reputed to be one of the most haunted spots in Scotland. Stories abound of a phantom piper, a headless drummer, the spirits of French prisoners from the Seven Years’ War and even the ghost of a dog wandering around the dog’s cemetery in the castle grounds.

 
 

Code: CS134
Fuaran Rois, Gàraidhean Sràid a’ Phrionnsa / The Ross Fountain, Princes Street Gardens

Air làrach ann an Gàraidhean Sràid a’ Phrionnsa, pàirce poblach ann am meadhan Dhùn Èideann, chaidh am fuaran meadhan-19mh linn seo a thoirt chun bhaile le Daniel Rois, neach gràdh-daonna agus neach-dèanaidh ghunnaichean. Tha na figearan a tha air an fhuaran a’ riochdachadh saidheans, na h-ealain, bàrdachd agus gnìomhachas.

Located in Princes Street Gardens, a public park in the centre of Edinburgh, this mid-19th-century fountain was brought to the city by philanthropist and gun-maker, Daniel Ross. The figures on the fountain represent science, the arts, poetry and industry.

 
 

Code: CS135
Carragh-cuimhne Dùghal Stiùbhart / Dugald Stewart Monument

Suidhichte air Cnoc Challdainn, le seallaidhean sònraichte air feadh a’ bhaile, tha an carragh-cuimhne Grèigeach seo coisrigte don fheallsanaiche, Dùbhall Stiùbhart (1753–1828), agus thathas den bheachd gum b’e aon de nan lèirsinnichean as inbheile bho àm Soillseachaidh na h-Alba.

Situated on Calton Hill, with fabulous views across the city, this Greek-inspired monument is dedicated to the philosopher, Dugald Stewart (1753–1828), widely considered to be one of the greatest Scottish Enlightenment thinkers.

 
 

Code: CS136
Drochaid Rèile an Fhoirthe / Forth Rail Bridge

A’ ceangal Dùn Èideann ri Fìobha, b’e Drochaid Rèile an Fhoirthe, a tha 2.5 cillemeatair a dh’fhaid, a’ chiad prìomh dhrochaid stàilinn a chaidh a thogail san t-saoghail, agus tha i air a h-ainmeachadh mar aon de na h-euchdan innleadaireachd mòra a-riamh. B’e obair innleadairean sìobhalta, Sir Iain Fowler agus Benjamin Baker, a chur an dealbhadh làidir ri chèile, às dèidh mòr-thubaist Drochaid Thatha. Chaidh a chrìochnachadh gu foirmeil ann an 1890, agus on uairsin tha an drochaid air a bhith na comharra-crìche Albannach ainmeil, a chaidh a nochdadh anns am fiolm aig Alfred Hitchcock, The 39 Steps.

Connecting Edinburgh with Fife, the 2.5 kilometre-long Forth Railway Bridge was the world’s first major steel bridge, and ranks as one of the great achievements of engineering. Its robust design, in the aftermath of the Tay Bridge disaster, was the work of civil engineers, Sir John Fowler and Benjamin Baker. Formally completed in 1890, the bridge has become an iconic Scottish landmark and featured in Alfred Hitchcock’s film, The 39 Steps.

 
 

Code: CS137
Cailleach-oidhche mhòr na h-Eòrpa / European Eagle Owl

Gu làithreach, chan eil a’ Chailleach-oidhche Eòrpach ri fhaicinn mar tè a tha dùthchasach do dh’Alba, ged a thathas air an eun maiseach seo fhaicinn tric gu leòr – gu tric feadhainn a tha air teiche o bhraighdeanas. Tha cuid den bheachd gun deach cur às de na cailleachan-oidhche, còmhla ri glas-sheabhagan agus iolairean-uisge, le geamairean anns an 19mh linn, fhad’s a bha cuid eile den bheachd nach robh iad mar phàirt de dh’ainmhidhean eunlaith na h-Alba bhon Linn-eighe, 15,000 bliadhna roimhe seo. Le meud sgiatha 1.8 meatair agus fad cuirp 76 ceudameatair, is e creachadair làidir a tha sa chailleach-oidhche mhòr; chan eil teagamh nach bi làthaireachd an eòin seo ann an Alba san àm ri teachd connspaideach.

Currently the European eagle owl is not considered native to Scotland, although there have been plenty of sightings of this majestic bird – often escapees from captivity. Some people believe that, along with goshawks and ospreys, the owls were wiped out by gamekeepers in the 19th century, while others argue that they have not been part of Scotland’s avian fauna since before the Ice Age, 15,000 years ago. With a wingspan of 1.8 metres and a body length of 76 centimetres, the eagle owl is a formidable predator; its presence in Scotland will no doubt continue to cause controversy.

 

Code: CS138
Pìobaire Gàidhealach / Highland Piper

Tha a’ phìob mhòr air a bhith mar phàirt de dhualchasan ciùil diofar chultairean bho sheann aoisean – tha arceòlaichean air pìoban a lorg anns an Èipheit a tha a’ dol air ais gu 1500RC. B’e na Ròmanaich a b’ainmeile airson a bhith a’ cleachdadh a’ phìob anns a’ bhlàr, agus bha an Impire Nero dèidheil air an tibia utricularis – ionnstramaid a tha eachdraichean a’ creidsinn a b’e a’ phìob mhòr fhèin. Tha mì-chinnt ann cuin a thàinig a’ phìob mhòr gu Alba, ach thathas den bheachd gur ann timcheall air 1300. Bhuineadh a’ phìob mhòr do dh’Alba gu sònraichte seach gu robh na cinnidhean Gàidhealach ga cleachdadh, agus tro bhuaidh uirsgeul Ceilteach agus a’ bhòidhchead a bha timcheall oirre, chaidh an t-ionnstramaid a togail agus a’ tionndadh gu bhith na h-ìomhaigh nàiseanta.

The bagpipes have been part of the musical traditions of many different cultures since ancient times – archaeologists have found pipes in Egypt that date to 1500 BC. The Romans were the best-known advocates of using pipes in battle, and the Emperor Nero was a proponent of the tibia utricularis – an instrument that many historians believe was a bagpipe. The origins of the pipes in Scotland are uncertain, but the best guess is that they arrived circa 1300.They became intrinsically associated with Scotland largely because of the Highland clans who, influenced by Celtic legends and the wild beauty that surrounded them, developed and elevated the instrument into a national icon.

 

Code: CS139
Loch Àrd, Sruighlea / Loch Ard, Stirling

Suidhichte ann an gleann fasgach taobh a-staigh Pàirce Nàiseanta Loch Laomainn agus Na Trosaichean, tha Loch Àrd àillidh dìreach ceart airson cur-seachad caidheac agus seòlaidh agus tha e làn de bhric, chinn-barrach agus chreagag. Is i seo aon de na lochan agus na lochain eireachdail a gheibhear am measg nan coilltean agus nan cnuic anns a’ Phàirce Nàiseanta. Is e na Trosaichean an ceathramh pàirce nàiseanta as motha ann am Breatainn agus tha i na dachaigh do mhòran fhiath-bheathaichean, nam measg am fiadh agus an ruadhag, an capall-coille, an fheòrag dhearg, am biast dhubh, an iolar-uisge agus an t-snagan-daraich.

Situated in a sheltered glen within the Loch Lomond and The Trossachs National Park, picturesque Loch Ard is perfect for kayaking and sailing and is stocked with brown trout, pike and perch. It is one of many gorgeous lochs and lochans to be discovered among the forests and hills of the National Park. The Trossachs is the fourth largest national park in the British Isles and is home to a plethora of wildlife, including red and roe deer, capercaillie, red squirrels, otters, ospreys and woodpeckers.

 

Code: CS140
Carragh-cuimhne Scott, Dùn Èideann / The Scott Monument, Edinburgh

Chaidh a chrìochnachadh ann an 1846, agus tha Carragh-cuimhne Scott a’ moladh Sir Bhaltar Scott, à Dùn Èideann a bha ainmeil airson a’ chuid sgrìobhaidhean leithid na nobhailean eachdraidheil Ivanhoe agus Rob Roy agus a’ bhàrdachd seanachasach The Lady of the Lake. Ri fhaicinn air Sràid a’ Phrionnsa, tha an tùr 61.11 meatair a dh’àrd agus tha sreath de dh’àrd-ùrlaran ann, bhom faighear seallaidhean farsaing air feadh a’ bhaile. Tha an t-ùghdar, Bill Bryson, a’ toirt an iomradh as fheàrr air Carragh-cuimhne Scott, ga ainmeachadh mar ‘bhàta rocaid gothaic’!

Completed in 1846, the Scott Monument pays tribute to Sir Walter Scott, an Edinburgh native famed for his works such as the historical novels Ivanhoe and Rob Roy and the narrative poem The Lady of the Lake. Located in Princes Street, the tower is 61.11 metres tall and has a series of viewing platforms, which give panoramic views across the city. The author, Bill Bryson, perhaps describes the Scott Monument best, declaring it a ‘gothic rocket ship’!

 
 

Code: XCS301
Cleachdaidhean Geamhraidh na h-Alba / Scottish Winter Customs

Faodaidh an geamhradh a bhith na ràithe dhùbhlannach ann an Alba, le fìor dhroch aimsir. Tha seann chleachdaidhean a’ comharrachadh teine is solas, gach cuid cho deatamach tro na mìosan fada is dorcha. Ach, bha an Nollaig, ris an canar ‘Fèis Pàpanach’ aig àm an Ath-leasachaidh Pròsdanach, gu ìre mhòr air a toirmeasg ann an Alba fad timcheall air 400 bliadhna. Leis gun robh mòran de dh’Albannaich ag obair aig àm na Nollaige, b’ ann air saor-làithean na Bliadhn’ Ùra, no Oidhche-Challainn a bha aire dhaoine, far an gabhadh iad an cothrom tadhal air caraidean is air an teaghlach agus a’ toirt seachad thiodhlacan.

Winter can be a challenging season in Scotland, with the elements at their wildest. Ancient traditions celebrate fire and light, both so vital during the long dark months. However, Christmas, frowned on as a ‘Popish festival’ during the Protestant Reformation, was virtually banned in Scotland for around 400 years. As many Scots had to work over Christmas, the New Year holiday, or Hogmanay, became the focus, an opportunity to visit friends and family and to exchange gifts.

 

Code: XCS302
Geàrr a’ Gheamhraidh / The Winter Hare

Nuair a thig an geamhradh bìdh geàrr nam beanntan a’ tionndadh gu bhith faighinn còta blàth cloimhe, ag atharrachadh bho donn gu geal, fìor riochd-brèige airson fhalach fhèin anns an t-sneachda. Tha an geàrr na bheathach dùthchasach do Ghàidhealtachd na h-Alba agus ruigidh e astar nas luaithe na 60 cilemeatair san uair!

With the arrival of winter the mountain hare switches to its warm woollies, its coat changing from brown to white, the perfect camouflage as it bounds across the snow. Native to the Scottish Highlands, these hares can reach speeds of over 60km an hour!

 
Life is Sweet | Viva La Diva | Wild at Heart | Where on Earth
The Good Life | London Calling
International Animal Rescue | British Divers Marine Life Rescue | Surfers Against Sewage | Wildfowl and Wetlands Trust | Woodland Trust
Cards with Stories to Tell | Timeless Treasures | Nearer to Nature | Barnaby's Bugs | Designed by Nature
Celtic Cornwall | Celtic Ireland | Celtic Scotland | Celtic Wales